اسد الله معطوفى

400

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

سنگ چيست كاربرد سنگ در معمارى و سازه‌هاى آرامگاهى يكى از كانيهاى فراوان و نيز مقاوم موجود در كره زمين سنگ‌ها هستند كه در طول حيات اجتماعى بشر هميشه در سازه‌هاى مختلف از جمله مقابر و آرامگاهها به كار گرفته مىشده‌اند . اين سنگ‌ها برحسب چگونگى تشكيل به چند قسمت تقسيم مىشوند : 1 - آذرين : از سرد شدن و سخت شدن ماگها يا مواد مذاب آتشفشانها بوجود مىآيند و مواد تشكيل‌دهنده اصلى آنها عبارتند از : كانيهاى سيليكاتى مثل سيليسوم ، اكسيژن ، آلومينيوم ، سديم ، پتاسيم ، كلسيم ، آهن و منيزيم . و نيز از اوليونيها ، پيركسنها ، آمفيبولها ، ميكاها ، فلدسپاتها و كوارتزها . 2 - دگرگون : سنگهائى هستند كه در شرايط دمائى ، فشارى و شيميائى در اعماق زمين بوجود مىآيند . كانىهاى تشكيل‌دهنده آنها عبارتند از : كيانيت ، استوروليت ، سيلىمانيت ، آندالوزيت و گازتها . البته ممكن است كانيهاى ديگر مثل اوليونيها ، پيروكسنها ، آمفيبولها ، ميكاها ، فلدسپاتها و كوارتزها در آنها وجود داشته باشند . از معروفترين سنگ‌هاى دگرگون مىتوان از سنگ آهك و مرمر نام برد كه تعداد اندكى از سنگ مزارهاى منطقه گرگان از اين نوع هستند . از اين نوع سنگ يك مورد در مسجد گلشن گرگان ، يك مورد در گورستان امامزاده هاشم‌آباد ( لمسك ) ، يك مورد آهكى در گورستان سركلاته ، چند مورد آهكى در گورستانهاى دشتى گرگان يعنى منطقه تركمن‌صحرا و چند مورد بسيار زيبا و حجيم در موزه سنگ گرگان ديده مىشوند . 3 - رسوبى : سنگها در نتيجه تاثير عوامل متلاشىكننده مكانيكى و شيميائى به آهستگى